De Hotelrede van Martijn Koning
Dames en heren goedemiddag. Fijn om hier te zijn. Beste, lieve dames en heren, general managers, hotelmanagers, hoteleigenaren, CEO’s, COO’s en regional directors of operations. Fijn om hier te zijn. Een waar genoegen om hier vandaag te mogen spreken voor jullie. Hier in het prachtige Beurs van Berlage voor Hotel Leaders Network. Wat fijn dat dit na 2 jaar weer kan. We mogen weer naar buiten, we mogen weer reizen. Ik kom zelf net terug uit Spanje. Ik ben even snel op en neergegaan, even de handdoeken bij het zwembad neergelegd en volgende week gaan wij echt serieus op vakantie. En ik ben benaderd met het verzoek om de hotelbranche een spiegel voor te houden, om een soort roast te doen en dat is een bijzondere gebeurtenis voor mij. De laatste keer dat ik een roast deed heeft dat nogal wat gedoe opgeleverd. Dat was in de talkshow van Eva Jinek, bij Eva, bij Eefje, of zoals ik haar mag noemen: onbetrouwbaar kutwijf. Ik weet niet of er FvD-ers in de zaal zitten, maar goed, veel plezier. Want er werd gezegd ja… Mijn naam is Martijn Koning, ik ben comedian. Ik ben ooit begonnen als grappenschrijver voor het tv-programma Lingo. Dat is echt waar. Dat loopje van Lucille Werner is dus oorspronkelijk mijn idee geweest.
Maar genoeg over mij. Ik vind het een eer dat ik hier voor jullie mag spreken en ik hou van hotels. Mijn liefde voor hotels is er bij mij met de paplepel ingegoten. Mijn moeder schreeuwde thuis altijd: “Het is hier godverdomme geen hotel.” En als kleine jongen droomde ik ervan wat voor een magische plek zo’n hotel wel niet moest zijn. En ik heb jarenlang in de kelder van het Hilton hier in Amsterdam geleefd. Dat is in de comedyclub Toomler en ik woon zelf vlakbij Hotel Okura en ik ga daar af en toe sushi eten bij Yamazato. Ik ben gek op Japan. Mijn moeder is half Japans, tenminste ze heet Ans en… Leg hem even uit aan degene naast je, dan kunnen we weer verder.
Ik ben ooit begonnen via een uitzendbureau L’Invitée, samen met twee vrienden. Wij zagen een advertentie en we waren blut en wij verveelden ons. Ze zochten horecapersoneel en we hadden aangegeven de hogere hotelschool te hebben afgerond. En 2 dagen later werden wij meteen uitgezonden naar Hotel Schylge op Terschelling. Daar werden na 1,5 uur werken 2 dingen duidelijk. Eén: dat wij geen hogere hotelschool hadden afgerond, en twee: dat we ook nooit aan die opleiding waren begonnen überhaupt. Ik heb daar in een hele korte tijd ontzettend veel geleerd. Bijvoorbeeld, dat je rode wijn niet in de koelkast moet zetten; een heel belangrijke tip. De volgende dag werden we op de boot teruggezet en ik weet nog heel goed Roy Boom, dat was de naam van de manager toen, ik weet niet of hij nog ergens bestaat of zoiets, maar hij heeft ons er heel keihard uitgeflikkerd. Maar het was in ieder geval het startschot van een carrière in de horeca voor mij. Ik heb in heel veel hotels gewerkt. Ik heb in het Amstel Hotel gewerkt, Renaissance Hotel, Krasnapolsky, ik heb zelfs hier in de Beurs van Berlage gewerkt. Dat is alleen nog maar Amsterdam. Ik heb door heel Nederland gewerkt. Ik heb ook in het buitenland gewerkt. Ik heb in de Grand, in Jersey heb ik gewerkt. Dat is het kanaaleiland voor de Franse kust en daar was ik under waiter. Ik weet niet of je dat kent, maar dan ben je echt het laagste van het allerlaagste. De under waiter zit ergens achter de schermen en dan loop je van het restaurant, loop je helemaal door alle gangen en zalen en trappen naar beneden naar de keuken, daar haal je al het eten op, dan kom je terug helemaal bezweet en helemaal naar de klote en dan geef je het eten zo aan de echte ober en die loopt dan zo naar de tafel. Dat is de under waiter. Daarna heb ik in Hotel Jerbourg gewerkt in Guernsey. Daar was is een normale waiter. En wat ik altijd het allerleukste vond als ik aan het werk was waren de Nederlanders. Ik vond het altijd fijn als ik een tafeltje had met Nederlandse mensen en dan zaten ze er met zo’n boekje bij zo ’s ochtends. Dan zaten ze helemaal zo ‘good morning, we would like to have the scrambled eggs’. Dan liet ik ze zo 5 minuten ploeteren en dan zei ik: komt eraan. Wat een geweldig gevoel was dat.
Want ik hou van hotels en ik vind het ook bijzonder om hier te mogen spreken, en ook tussen al die belangrijke mensen. Ik bedoel, Odete Pimenta da Silva. Wat een prachtige naam is dat. Cómo estás muchacho. En natuurlijk Bas Gerressen, directeur KLM Nederland en ik moet echt zeggen: ziet er goed uit. Hij ziet er goed uit. Ik dacht die ziet er helemaal naar de klote en lijkbleek en zo, maar echt gewoon heel fris en monter. Zo’n crisis, hij was net ook heel positief. Ik weet niet of ik een andere tv thuis heb en andere kranten, maar goed. Het gaat niet zo heel goed op Schiphol volgens mij. Maar goed. Je hebt sneller een nieuwe nier dan dat je ben ingecheckt zo ongeveer. Maar Bas is wel de juiste man op de juiste plek voor de juiste functie aangezien Bas waterbouwkunde heeft gestudeerd. Maar goed, het water staat ze tot aan de lippen, dus misschien komt het wel goed uit. En misschien is er ooit sprake van een landingsbaan in zee. De afstand naar het huidige Schiphol maakt niet echt uit. De rij passagiers is er lang genoeg voor om dat helemaal door te trekken, maar goed. Schiphol heeft een wijze les geleerd en dat is dat je kunt je personeel er heel makkelijk uitgooien, maar je kunt ze er veel moeilijker weer terug inflikkeren. Nou een enorme puinhoop Bas. Als gebaar moet je straks aan de bar even achter aansluiten en je schoenen en riem even uitdoen. Ja ik denk dat we het applaus kunnen doorzetten, want het is een hele moeilijke baan op dit moment voor Bas.
Ik hou van hotels en vooral van hotels in Nederland. Dat is een heel groot verschil. En ik verblijf vaak in hotels. Ik vind hotels in Nederland perfect. Ik vind de kamers in het Soho Hotel het fijnst. Het beste hotel vind ik op Texel, Hotel Kogerstaete. Ik weet inmiddels dat je beter niet online kan boeken, maar rechtstreeks met het hotel moet bellen. Hé fuck you booking.com. En ik heb jarenlang naast een klein hotel gewoond in Zwolle. En ik moet zeggen, het geluid van rolkoffers over de keien, echt, daar kun je me ’s nachts voor wakker maken. Wat een heerlijk geluid is dat zeg. Maar Nederlandse hotels zijn zeer goed en gastvrij, zeker in vergelijking met het buitenland. Goede service, liefde voor het vak, spreken de talen en ik hou ervan om te komen. En ik ben ook echt een Nederlander als ik dan ik een hotel ben. Hoe laat je ook bent gaan slapen, je gaat naar het ontbijt. Het zit erbij inbegrepen en je zult het vreten ook nog. Heerlijk. Dan zit ik daar helemaal verrot zo ’s ochtends aan het ontbijt met mijn koffie en dan probeer ik mij niet te storen aan de andere gasten aan het lopend buffet en af en toe expres hete thee morsen op een rondrennend kind. Daar kan ik echt van genieten op zo’n moment.
Maar er zijn ook ergernissen. Ja, ik erger me ook vaak in jullie hotels. Te harde of te zachte matrassen, vlekken overal, geluidsoverlast, onaangename geur op de kamer. Soms ruikt het echt of er daadwerkelijk een hond heeft geslapen met vieze sokken aan. Lullige waterstraaltjes uit de douche, alsof er een opa van 90 over je hoofd pist, zo’n smerig douchegordijn wat tijdens het douchen aan je been plakt, haren in het doucheputje, spinnenwebben naast het toilet, platgeslagen insecten op de muur, handdoeken. Wat is jullie ding met handdoeken? Ze zijn of heel groot of heel klein. Maak een keuze daarin. Hé, zo groot dat het op een dekbed lijkt en zo’n kleintje dat je niet eens om je middel krijgt. En die fucking klote pasjes. Bas zei het ook al, gebruik gewoon sleutels. Je komt daar ’s nachts aan en ze werken nooit en dan sta je met die pasjes zo, sta je in zo’n gleuf te hannesen zo. Dan sta je midden in de nacht zo’n gleuf aan te randen en dan altijd die extra kosten die jullie ook doen, teringlijers. Dan denk je alles betaald te hebben. Nee, nee, nee. Nee, ontbijt extra betalen, parkeren extra betalen, Wifi extra betalen, zuurstof extra betalen. En veel te weinig stopcontacten in de kamers. Daar moeten jullie ook eens aan denken. Hoe moet ik in godsnaam mijn laptop, mobiel, tablet, tandenborstel allemaal tegelijk opladen als ik ook de waterkoker en de Nespresso aan wil zetten? Is het een kleine moeite om iets van 30 stopcontacten aan te leggen? Goed. En de minibar. De minibar is een magische plek. Alleen naar kijken kost al 5 euro ongeveer. Prijzen waarvoor zelfs een avondwinkel zich voor zou schamen. Waar een Twix in een keer 12 euro kost. Dan heb je nog maar één reepje van de Twix. En de producten moet je ook nog goed checken, want de houdbaarheidsdatum van 1980 wordt ook vaak zwaar overschreden, maar goed. En vroeger moesten wij alles als gast ons laten welgevallen wat jullie ons aandeden, maar die tijd die is voorbij, al heel lang. Want tegenwoordig hebben wij een wapen om jullie mee te slaan en dat is dreigen met slechte review op Tripadvisor. En dat geeft zo’n fijn gevoel. Ik hoor al helemaal die siddering door de zaal gaan, als ik alleen al Tripadvisor zeg. De nachtmerrie van elk hotel en horecagelegenheid. En dat is het wapen van de klant hé. Vroeger konden jullie ons naaien, maar nu niet meer. Nu kunnen wij ook als de service ook maar een piepklein beetje niet helemaal is wat we hadden verwacht, kunnen we ’s nachts zo heel gefrustreerd zo’n lekkere review. Zo miep miep miep miep miep. Heerlijk gevoel is dat. Macht voelt lekker. Want jullie moeten altijd vriendelijk blijven. En dat vind ik ook mooi. Altijd een smile. Altijd. De klant is koning, altijd vriendelijk blijven, altijd een glimlach, ook al is de gast onbeschoft, dronken, geil. Je weet dat ze alles meenemen: badjassen, föhns, lampen, handdoeken, glazen, huisdieren, ze checken te laat uit, kapotte meubels waarbij de gast altijd geen idee heeft hoe dat is gekomen. Geen idee, niets mee te maken. Mensen die het volledig lopend buffet in hun tas proppen. Heb je dat weleens gezien? Hoe zien die handtassen eruit zo ongeveer man? En altijd maar die domme vragen van de gast. Ik heb ook vaak in een hotel gewerkt, dat je zegt… Soms wil je het in hun luie domme gezicht schreeuwen, weet je wel. Het welkomstboekje ligt er niet voor niets op de kamer. Lees het. Daar staat alles in, daar staat alles in. Alles wat je vraagt staat er letterlijk in. Maar goed, blijven glimlachen. Ik merk dat deze kleine frustratie alleen bij mij is gebleven vroeger, maar goed.
Maar ondanks alle tegenslagen blijven jullie vol frisse moed. En hoe moeten jullie overleven in deze moeilijke tijd? Corona hebben we achter ons gelaten, maar het is nog steeds moeilijk. Hoe moeten jullie kosten besparen? En als ik dat zeg, zie ik jullie meteen denken: door het schoonmaakpersoneel nog meer uit te buiten. En dat is logisch. Logisch. Ze kunnen vaak niet goed lezen en schrijven, dus eigen schuld als er dan misbruik van je wordt gemaakt natuurlijk. En ik snap de logica ook wel hé, kansarme mensen uit kansarme landen wil je toch een gevoel van thuis geven als ze hier aan het werk zijn, maar het is toch een soort slavernij. Goed, toegegeven Nederland, we zijn er heel groot mee geworden. Dat is toch die fijne VOC-mentaliteit die we hebben overgehouden, maar ik las, en daar schrok ik van, dat ongeveer in de helft van de hotels in Nederland is het mis. Hotels zouden schoonmakers regelmatig onderbetalen met een te hoge werkdruk en slechte arbeidsomstandigheden en het doorwerken in eigen tijd. Fulltime werken maar parttime worden uitbetaald. Nog geen kwartier per kamer, 30 kamers per dag. Ik kan je zeggen een pitstopteam van een Formule 1 wagen heeft een minder hoge werkdruk dan schoonmaakpersoneel in een hotel. Ik zou elk Formule 1 team aanraden om minstens twee housekeeping dames bij de baan te zetten. Ik denk dat er een dikke seconde van de pittijd afgaat. Wat hebben die het zwaar. En ze krijgen ook geen fooi meer, want niemand heeft cashgeld meer bij zich. En we weten allemaal met gebruikte condooms koop je geen brood. Dus laat dit jullie wake up call zijn en stop daarmee. De afdeling housekeeping is misschien wel de belangrijkste van ieder hotel en geef ze waar ze recht op hebben.
En er zijn andere manieren om te besparen. En we zagen net al bij de startups… Er zijn manieren zoals innovatie, zoals robotisering, QR-codes, chips in handdoeken en badjassen zodat je kan tracken. Dat is een persoonlijk ideetje geweest, doe ermee wat je wilt. Aanpassing van de menukaart, het voorkomen van voedselverspilling hoorden we net ook. En de hotelbranche moet vooruitkijken om de doelgroep van morgen aan zich te binden. Want gasten zoeken beleving, service en bepaalde voeding. Ik bedoel de liters havermelk zijn tegenwoordig niet aan te slepen. Maar het zal moeilijk worden. En jullie hebben nog een veel grotere vijand geïntroduceerd gekregen door de coronacrisis en dat zijn zoommeetings. En dat is de hel. Het is gewoon de hel. Mensen hoeven niet meer te reizen om mensen te spreken en dit is de grootste dreun die jullie branche op hun bek heeft gekregen. En over een aantal jaar zet je een VR-bril op en zit je zakenrelatie recht voor je in de virtuele wereld en zal er nog minder gereisd worden. Maar goed. Aan de andere kant komen er straks supersonische passagiersvluchten en ben je als toerist binnen twee uur in New York, tenzij je over Schiphol gaat.
Maar het aantal zakelijke reizen zal het komende jaar blijven uitvallen en dat is pittig. Want het waren voor jullie al zware tijden, maar door de mist gloort een klein beetje hoop. We hoorden net vanaf 2024 zou het oude niveau weer worden bereikt, misschien zelfs wordt het dan 2026. Maar goed, laten we hopen. De Belgen en de Duitsers zijn weer terug. Hoe gaaf is dat? En vooral de Duitsers zorgen voor een hoge bezettingsgraad. Het kan natuurlijk altijd hoger. In de tijd van mijn oma was de Duitse bezettingsgraad zelfs 100 procent. Maar helaas zijn er nog steeds zo’n kwart minder overnachtingen, hotelkamers in prijs gestegen, het consumentenvertrouwen laag, de prijzen hoog, personeelstekort, de werkdagen te lang, nieuw en jong personeel is te druk met foto’s plaatsen van eten op Instagram en dansjes maken op TikTok, onzekerheid door de oorlog in Oekraïne. Staat Rusland straks op de stoep? Nou vanaf oktober staat in ieder geval de Belastingdienst op de stoep. Die zijn nog veel meedogenlozer. Maar de hotelmarkt is enorm hard geraakt door de coronacrisis. En de prijzen van voedsel schieten omhoog en de energierekening stijgt en de uitdagingen zijn enorm. Maar een ding is duidelijk: mochten jullie dit overleven, dan kunnen jullie werkelijk alles aan. Ik geloof in jullie. Heel veel succes.